अटल पेन्शन योजना (APY): दरमहा ₹1,000 ते ₹5,000 खात्रीशीर पेन्शन, कोण सामील होऊ शकतो, किती भरायचे आणि नियम
अटल पेन्शन योजना (APY) मध्ये वय 60 पासून आयुष्यभर दरमहा ₹1,000, ₹2,000, ₹3,000, ₹4,000 किंवा ₹5,000 केंद्र सरकार-हमी पेन्शन मिळते. तुमच्यानंतर जोडीदाराला तेवढीच पेन्शन मिळते, आणि दोघांनंतर नॉमिनीला जमा पेन्शन रक्कम मिळते. बचत खाते किंवा पोस्ट ऑफिस खाते असलेले 18 ते 40 वयाचे सामील होऊ शकतात. 1 ऑक्टोबर 2022 पासून आयकरदाते असलेले किंवा पूर्वी असलेले नवे APY खाते उघडू शकत नाहीत. 18 व्या वर्षी सामील झाल्यास दरमहा ₹42 ते ₹210; 40 व्या वर्षी ₹291 ते ₹1,454.
महत्त्वाची माहिती शेवटची पडताळणी: 25 ऑक्टो 2026
| बाब | तपशील | स्रोत |
|---|---|---|
| पेन्शन | वय 60 पासून मृत्यूपर्यंत दरमहा ₹1,000 / 2,000 / 3,000 / 4,000 / 5,000 खात्रीशीर | PFRDA |
| सामील होण्याचे वय | 18 ते 40 वर्षे | PFRDA |
| आयकरदाते | 1 ऑक्टोबर 2022 पासून नवे खाते उघडता येत नाही (सध्याचे किंवा पूर्वीचे आयकरदाते) | PFRDA FAQ |
| मासिक हप्ता | 18 व्या वर्षी ₹42–₹210; 40 व्या वर्षी ₹291–₹1,454 | PIB पार्श्वभूमी (8 मे 2025) |
| उशिरा भरणे | उशिराच्या प्रत्येक महिन्याला ₹100 मागे ₹1; न भरल्याने खाते कधीही बंद होत नाही | PFRDA FAQ |
| हेल्पलाइन | 1800-110-069 (नवीन सदस्य), 1800-889-1030 (सध्याचे सदस्य) | PFRDA FAQ |
कोल्हापूरमध्ये छोटे शिलाईचे दुकान चालवणारी 26 वर्षांची रेखा आयकर भरत नाही. तिला म्हातारपणासाठी बाजाराच्या चढ-उतारांपेक्षा काहीतरी ठराविक हवे आहे. APY मध्ये ती बचत खात्यातून दरमहा छोटी रक्कम भरते आणि 60 नंतर भारत सरकारची हमी असलेली पेन्शन मिळते. तिला काही झाले तर तिच्या पतीला तेवढीच पेन्शन मिळते.
"तिहेरी लाभ"
| केव्हा | कोणाला काय |
|---|---|
| 60 व्या वाढदिवसापासून | तुम्हाला निवडलेली पेन्शन (₹1,000 ते ₹5,000) आयुष्यभर दरमहा |
| तुमच्या मृत्यूनंतर | जोडीदाराला आयुष्यभर तेवढीच पेन्शन |
| दोघांनंतर | नॉमिनीला तुम्ही 60 वर्षांचे होईपर्यंत जमा झालेली पेन्शन रक्कम |
कोण सामील होऊ शकतो
- 18 ते 40 वयाचा भारतीय नागरिक (40 व्या वाढदिवसापर्यंत सामील होता येते)
- बचत बँक खाते किंवा पोस्ट ऑफिस बचत खाते असावे
- सध्या आयकरदाता नाही आणि कधीही नव्हता (1 ऑक्टोबर 2022 पासूनचा नियम)
- एका व्यक्तीचे एकच APY खाते. कुटुंबातील प्रत्येक पात्र सदस्य स्वतःचे खाते उघडू शकतो
- सरकारी / PSU कर्मचारी आणि सध्याचे NPS सदस्यही वरील अटी पूर्ण केल्यास सामील होऊ शकतात
आधीच APY मध्ये आहात आणि आता आयकर भरता? काही अडचण नाही. तुम्ही 30 सप्टेंबर 2022 रोजी किंवा त्याआधी सामील झाला असाल, किंवा सामील झाल्यानंतर आयकरदाते झाला असाल, तर खाते सुरू राहते. फक्त अर्जाच्या दिवशी (1 ऑक्टो 2022 नंतर) आयकरदाते असलेल्यांना परवानगी नाही; असे खाते आढळल्यास ते बंद करून पैसे परत केले जातात, दंड नाही.
किती भरायचे
हप्ता तुमच्या सामील होण्याच्या वयावर आणि निवडलेल्या पेन्शनवर अवलंबून असतो. जितक्या लवकर सामील व्हाल, तितका मासिक हप्ता कमी.
| सामील होण्याचे वय | ₹1,000 पेन्शनसाठी | ₹5,000 पेन्शनसाठी |
|---|---|---|
| 18 | दरमहा ₹42 | दरमहा ₹210 |
| 40 | दरमहा ₹291 | दरमहा ₹1,454 |
मधल्या वयांसाठी रक्कम यांच्या दरम्यान असते. पेन्शन निवडल्यावर बँक नेमकी रक्कम दाखवते. ऑटो-डेबिटने मासिक, तिमाही किंवा सहामाही भरता येते, आणि वय 60 पर्यंत (किमान 20 वर्षे) भरावे लागते.
सामील कसे व्हायचे
- बचत खाते असलेल्या बँक शाखेत किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन APY नोंदणी अर्ज भरा. किंवा तुमच्या बँकेच्या नेट बँकिंग / ॲपमध्ये APY असल्यास वापरा, किंवा PFRDA च्या APY पानावरील eAPY ऑनलाइन पर्याय वापरा.
- पेन्शनची रक्कम आणि भरण्याची वारंवारता निवडा.
- नॉमिनी व जोडीदाराचा तपशील द्या (अनिवार्य). अपडेटसाठी आधार व मोबाईल नंबर देणे चांगले.
- ठरलेल्या तारखेला ऑटो-डेबिटसाठी खात्यात पुरेशी शिल्लक ठेवा.
माहीत असावेत असे नियम
- हप्ता चुकला: उशिराच्या प्रत्येक महिन्याला बँक ₹100 मागे ₹1 घेते. न भरल्याने खाते बंद होत नाही; थकीत रक्कम भरून कधीही नियमित करता येते.
- पेन्शन बदलणे: आर्थिक वर्षात एकदा पेन्शनची रक्कम वाढवता किंवा कमी करता येते (शुल्क ₹50).
- वारंवारता बदलणे: मासिक, तिमाही, सहामाही यात वर्षातून एकदा बदल.
- 60 पूर्वी बाहेर पडणे: स्वेच्छेने शक्य, पण फक्त तुम्ही भरलेली रक्कम व त्यावरील कमाई (शुल्क वजा करून) परत मिळते, खात्रीशीर पेन्शन नाही.
- 60 पूर्वी मृत्यू: जोडीदार तुम्ही 60 वर्षांचे झाला असता त्या तारखेपर्यंत खाते सुरू ठेवून नंतर आयुष्यभर पेन्शन घेऊ शकतो, किंवा संपूर्ण जमा रक्कम घेऊ शकतो.
- कर: NPS प्रमाणेच कर सवलती लागू (जुन्या पद्धतीत).
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
अटल पेन्शन योजनेसाठी कोण पात्र आहे?
बचत बँक किंवा पोस्ट ऑफिस खाते असलेले 18 ते 40 वयाचे भारतीय नागरिक, जे आयकरदाते नाहीत आणि कधीही नव्हते (1 ऑक्टोबर 2022 पासूनचा नियम).
APY मध्ये किती पेन्शन मिळते?
तुम्ही निवडलेल्या व भरलेल्या रकमेनुसार वय 60 पासून दरमहा ₹1,000, ₹2,000, ₹3,000, ₹4,000 किंवा ₹5,000 खात्रीशीर.
APY मध्ये दरमहा किती भरावे लागते?
सामील होण्याचे वय व पेन्शननुसार: 18 व्या वर्षी दरमहा ₹42 ते ₹210, आणि 40 व्या वर्षी दरमहा ₹291 ते ₹1,454.
आयकरदाता अटल पेन्शन योजनेत सामील होऊ शकतो का?
1 ऑक्टोबर 2022 पासून नाही. पण 30 सप्टेंबर 2022 पर्यंत सामील झालेले, किंवा सामील झाल्यानंतर आयकरदाते झालेले सुरू ठेवू शकतात. आयकर न भरणारा जोडीदार स्वतःचे खाते उघडू शकतो.
APY चे हप्ते थांबवले तर काय होते?
खाते बंद होत नाही. दरमहा ₹100 मागे ₹1 विलंब व्याज लागते, आणि थकीत रक्कम भरून खाते नियमित करता येते.
अधिकृत लिंक्स
फक्त या सरकारी वेबसाइट्स वापरा. HumainOne यापैकी कोणाशीही संबंधित नाही.
- PFRDA — अटल पेन्शन योजनायोजना, पात्रता, eAPY लिंक
- PFRDA — APY FAQआयकरदाता नियम, विलंब, बाहेर पडणे, मृत्यू
- PIB — APY पार्श्वभूमी (मे 2025)वयानुसार हप्त्याची श्रेणी
- APY हेल्पलाइन (नवीन सदस्य)PFRDA टोल-फ्री
अस्वीकरण: HumainOne ही एक स्वतंत्र माहिती वेबसाइट आहे. आमचा UIDAI, आयकर विभाग, EPFO, NPCI, निवडणूक आयोग, महाराष्ट्र शासन किंवा कोणत्याही सरकारी संस्थेशी संबंध नाही. आम्ही अर्ज, कागदपत्रे किंवा शुल्क स्वीकारत नाही. माहिती दाखवलेल्या तारखेला अधिकृत स्रोतांशी तपासली आहे, पण नियम बदलतात — कोणतीही कृती करण्यापूर्वी अधिकृत वेबसाइटवर खात्री करा. कॅल्क्युलेटर अंदाज देतात, अधिकृत आकडे नव्हे; हा कर किंवा कायदेशीर सल्ला नाही.