PF वेतन मर्यादा ₹25,000 झाली: आता कोण PF मध्ये येते, नवी PF कपात आणि पेन्शन
17 सप्टेंबर 2026 पासून EPFO ची वेतन मर्यादा (wage ceiling) दरमहा ₹25,000 आहे (सप्टेंबर 2014 पासून ती ₹15,000 होती; राजपत्र S.O. 5109(E)). ज्यांचे PF वेतन (मूळ पगार + DA + रिटेनिंग अलाउन्स) ₹25,000 पर्यंत आहे, त्यांना आता EPF, EPS आणि EDLI मध्ये नोंदवणे बंधनकारक आहे — हे काम नियोक्ता करतो, तुम्हाला अर्ज करायचा नाही. तुमचा PF जुन्या ₹15,000 मर्यादेवर कापला जात असेल, तर आता तो ₹25,000 पर्यंतच्या वेतनावर मोजला जातो: तुमची PF कपात दरमहा जास्तीत जास्त ₹1,200 ने वाढते, नियोक्ताही तितकीच रक्कम जास्त भरतो, आणि नियोक्त्याचा पेन्शन (EPS) हिस्सा ₹1,250 वरून ₹2,083 पर्यंत जातो. EDLI विम्याची कमाल रक्कम ₹7 लाखच राहते.
महत्त्वाची माहिती शेवटची पडताळणी: 30 सप्टें 2026
| बाब | तपशील | स्रोत |
|---|---|---|
| नवी वेतन मर्यादा | EPF, EPS आणि EDLI साठी दरमहा ₹25,000, 17 सप्टें 2026 पासून | राजपत्र S.O. 5109(E), कामगार मंत्रालय |
| जुनी मर्यादा | दरमहा ₹15,000, सप्टेंबर 2014 पासून बदल नव्हता | कामगार मंत्रालय (PIB) |
| नव्याने कोण येतो | PF वेतन ₹15,000 पेक्षा जास्त आणि ₹25,000 पर्यंत असलेले कर्मचारी — 51 लाखांहून अधिक | EPFO (PIB) |
| EPS मध्ये नियोक्त्याचा कमाल हिस्सा | दरमहा ₹2,083 (₹25,000 चे 8.33%), आधी ₹1,250 | EPFO (PIB) |
| अर्ज करावा लागेल का? | नाही — नोंदणी करणे ही नियोक्त्याची कायदेशीर जबाबदारी | EPFO वेतन मर्यादा FAQ (प्र. 30, 31) |
| EDLI विम्याची कमाल रक्कम | ₹7 लाखच | EPFO वेतन मर्यादा FAQ (प्र. 38) |
| तारीख 1 ऑक्टोबरला पुढे ढकलली? | नाही — EPFO नुसार 17 सप्टें 2026 हीच तारीख | EPFO वेतन मर्यादा FAQ (प्र. 45) |
वेतन मर्यादा म्हणजे EPFO दोन गोष्टी ठरवण्यासाठी वापरते ती मासिक पगाराची मर्यादा: PF मध्ये कोणाला असणे बंधनकारक, आणि किती पगारावर PF मोजायचा. ही मर्यादा 12 वर्षे ₹15,000 वर होती. 17 सप्टेंबर 2026 रोजी ती ₹25,000 झाली. EPFO ने 28 सप्टेंबर 2026 रोजी 48 प्रश्नांचे FAQ प्रसिद्ध केले. त्यातली माहिती इथे सोप्या शब्दांत आणि तुमच्या पगाराच्या आकड्यांसह दिली आहे.
जुने आणि नवे, एका नजरेत
| जुना नियम (सप्टें 2014 पासून) | नवा नियम (17 सप्टें 2026 पासून) | |
|---|---|---|
| वेतन मर्यादा | दरमहा ₹15,000 | दरमहा ₹25,000 |
| PF बंधनकारक कोणासाठी | PF वेतन ₹15,000 पर्यंत | PF वेतन ₹25,000 पर्यंत |
| मर्यादेवर कर्मचाऱ्याचा कमाल PF (12%) | ₹1,800 | ₹3,000 |
| EPS मध्ये नियोक्त्याचा कमाल हिस्सा (8.33%) | ₹1,250 | ₹2,083 |
| मर्यादेवर नियोक्त्याचा EPF हिस्सा (3.67%) | ₹550 | ₹917 |
| EDLI विम्याची कमाल रक्कम | ₹7 लाख | ₹7 लाख (बदल नाही) |
| पेन्शनयोग्य पगाराची मर्यादा | ₹15,000 | ₹25,000 (17 सप्टें 2026 पासूनच्या सेवेसाठी; पेन्शन विभाग पाहा) |
आधी तुमचे *PF वेतन* तपासा — ग्रॉस किंवा CTC नाही
बहुतेक लोकांची चूक इथेच होते. मर्यादेची तुलना तुमच्या PF वेतनाशी होते, ग्रॉस पगार किंवा CTC शी नाही. EPFO च्या FAQ नुसार PF वेतन म्हणजे मूळ पगार (बेसिक) + DA + रिटेनिंग अलाउन्स. ही सामाजिक सुरक्षा संहिता, 2020 मधील "वेतन" ची व्याख्या आहे.
| तुमचा पगार | PF वेतन | PF मध्ये असणे बंधनकारक? |
|---|---|---|
| ग्रॉस ₹22,000, बेसिक + DA ₹18,000 | ₹18,000 | होय — नव्याने येता (आधी ₹15,000 पेक्षा जास्त होते) |
| ग्रॉस ₹50,000, बेसिक + DA ₹25,000 | ₹25,000 | होय — EPFO FAQ प्र. 27 |
| ग्रॉस ₹60,000, बेसिक + DA ₹30,000 | ₹30,000 | नाही (नियोक्त्याच्या संमतीने स्वेच्छेने सामील होता येते) — FAQ प्र. 26 |
या 5 पैकी तुमची परिस्थिती कोणती?
| तुमची परिस्थिती | 17 सप्टें 2026 पासून काय होते |
|---|---|
| 1. PF वेतन ₹15,001–₹25,000 आणि तुम्ही PF मध्ये *नव्हता* | 17 सप्टें 2026 पासून EPF + EPS + EDLI मध्ये नोंदणी बंधनकारक. 12% नवी PF कपात सुरू. |
| 2. PF वेतन ₹15,001–₹25,000, EPF मध्ये आहात पण EPS मध्ये *नाही* | तुम्ही आता EPS (पेन्शन) सदस्य होता. तुमचा स्वतःचा 12% बदलत नाही, पण नियोक्त्याच्या 12% पैकी 8.33% आता PF खात्याऐवजी पेन्शनमध्ये जातो. |
| 3. PF वेतन ₹15,001–₹25,000, PF ₹15,000 मर्यादेवर कापला जात होता | आता PF तुमच्या पूर्ण PF वेतनावर मोजला जातो. तुमची कपात आणि नियोक्त्याचा हिस्सा दोन्ही वाढतात. |
| 4. PF वेतन ₹25,000 पेक्षा जास्त, PF ₹15,000 मर्यादेवर कापला जात होता | वैधानिक PF साधारणपणे ₹25,000 मर्यादेपर्यंत वाढतो: ₹1,800 ऐवजी ₹3,000 कपात. |
| 5. PF आधीपासून पूर्ण बेसिकवर (₹25,000 पेक्षा जास्त) | जबरदस्तीने बदल नाही. जास्त वेतनावरची आधीची व्यवस्था चालू राहते (FAQ प्र. 22). |
PF वेतन ₹15,000 पर्यंतच आहे? तुमच्यासाठी काहीच बदलत नाही — तुमचा PF नेहमीच पूर्ण PF वेतनावर होता.
आता किती PF कापला जातो? पगारानुसार तक्ता
हे ऑक्टोबर 2026 पासूनच्या पूर्ण महिन्यासाठी EPFO चेच आकडे आहेत (FAQ प्र. 13). EDLI आणि प्रशासकीय शुल्क फक्त नियोक्ता भरतो; ते तुमच्या पगारातून कधीच कापले जात नाहीत.
| PF वेतन (बेसिक + DA) | तुम्ही भरता: EPF 12% | नियोक्ता → EPS 8.33% | नियोक्ता → EPF 3.67% | नियोक्ता: EDLI 0.5% | नियोक्ता: प्रशासकीय 0.5% |
|---|---|---|---|---|---|
| ₹10,000 | ₹1,200 | ₹833 | ₹367 | ₹50 | ₹50 |
| ₹15,000 (जुनी मर्यादा) | ₹1,800 | ₹1,250 | ₹550 | ₹75 | ₹75 |
| ₹20,000 (नव्याने आलेला गट) | ₹2,400 | ₹1,666 | ₹734 | ₹100 | ₹100 |
| ₹25,000 (नवी मर्यादा) | ₹3,000 | ₹2,083 | ₹917 | ₹125 | ₹125 |
| ₹35,000, मर्यादेपेक्षा जास्त वेतनावर नवा कर्मचारी (EPS नाही) | ₹3,000 | ₹0 | ₹3,000 | ₹125 | ₹125 |
तुमच्या हातात येणाऱ्या पगाराचे काय
हातात येणारा पगार वाढीव कर्मचारी PF इतका कमी होतो. पण ते पैसे तुमच्याच PF खात्यात जातात. तिथे त्यांना 8.25% (2025-26) व्याज मिळते आणि नियोक्ताही तितकीच रक्कम भरतो.
| उदाहरण (PF वेतन) | आधीची PF कपात | आताची PF कपात | हातातल्या पगारात बदल | दरमहा PF + पेन्शनमध्ये जास्त जाणारे |
|---|---|---|---|---|
| ₹18,000, PF मध्ये नव्हता (परिस्थिती 1) | ₹0 | ₹2,160 | −₹2,160 | +₹4,320 (तुम्ही ₹2,160 + नियोक्ता ₹2,160) |
| ₹20,000, PF ₹15,000 मर्यादेवर (परिस्थिती 3) | ₹1,800 | ₹2,400 | −₹600 | +₹1,200 |
| ₹30,000, PF ₹15,000 मर्यादेवर (परिस्थिती 4) | ₹1,800 | ₹3,000 | −₹1,200 | +₹2,400 |
| ₹20,000, फक्त EPF, EPS नाही (परिस्थिती 2) | ₹2,400 | ₹2,400 | ₹0 | एकूण तेवढेच; नियोक्त्याच्या हिश्शातील ₹1,666 आता PF ऐवजी EPS पेन्शनमध्ये |
नेमका आकडा हवा आहे? तुमचा CTC हातात येणारा पगार कॅल्क्युलेटर मध्ये टाका. वाढीव PF किती वाढेल ते EPF कॅल्क्युलेटर मध्ये पाहा.
नियोक्ता आपला वाढीव हिस्सा भरून काढण्यासाठी तुमचा CTC किंवा पगार कमी करू शकतो का? EPFO च्या FAQ (प्र. 15) नुसार नियोक्त्याचा आणि कर्मचाऱ्याचा हिस्सा कायदेशीरदृष्ट्या वेगळे आहेत. नियोक्त्याचा वैधानिक हिस्सा केवळ CTC चा भाग म्हणून कर्मचाऱ्याची कपात ठरवता येत नाही. तुमचे वैधानिक वेतन कायद्याविरुद्ध कमी करता येत नाही. यामुळे तुमचा ग्रॉस पगार कमी झाला, तर HR कडून लेखी हिशोब मागा.
तुमच्या सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर 2026 च्या पगार स्लिप
सप्टेंबर 2026 हा विभागलेला महिना आहे. EPFO तो दोन भागांत मोजते:
| कालावधी | कोणती मर्यादा | उदाहरण: PF वेतन ₹20,000, आधी ₹15,000 मर्यादेवर |
|---|---|---|
| 1–16 सप्टेंबर | ₹15,000 | ₹15,000 × 16/30 = ₹8,000 |
| 17–30 सप्टेंबर | ₹25,000 | ₹20,000 × 14/30 = ₹9,333.33 |
| सप्टेंबरचे PF वेतन | ₹17,333.33 → तुमचे 12% = ₹2,080 |
- नियोक्ता सप्टेंबरसाठी एकच रिटर्न (ECR) भरतो. त्याची शेवटची तारीख 15 ऑक्टोबर 2026 आहे (FAQ प्र. 8).
- सप्टेंबरचा वाढीव PF सप्टेंबरच्या पगारातून कापता आला नाही, तर EPFO नियोक्त्याला तुमचा हिस्सा पुढच्या पगारात वसूल करू देते (FAQ प्र. 10–11). त्यामुळे ऑक्टोबरच्या पगार स्लिपवर PF कपात नेहमीपेक्षा जास्त दिसू शकते: सप्टेंबरची उरलेली रक्कम अधिक ऑक्टोबरची.
- ऑक्टोबर 2026 पासून PF संपूर्ण महिन्यासाठी नव्या मर्यादेवर मोजला जातो.
तुमच्या पेन्शनसाठी (EPS) याचा अर्थ
- जास्त पेन्शनयोग्य पगार: EPS पेन्शन = पेन्शनयोग्य पगार × सेवा ÷ 70. पगाराची मर्यादा आता ₹25,000 आहे, त्यामुळे 35 वर्षांच्या सेवेवर कमाल पेन्शन दरमहा ₹7,500 वरून ₹12,500 होते. उदाहरणांसाठी EPS पेन्शन फॉर्म्युला पाहा.
- सर्वांसाठी आपोआप नाही: EPFO च्या FAQ (प्र. 36) नुसार या बदलामुळे प्रत्येक सध्याच्या सदस्याला किंवा पेन्शनधारकाला आपोआप प्रमाणात वाढ मिळते असे नाही. आधीपासून पेन्शन घेणाऱ्यांसाठी बदल नाही.
- जुन्या मर्यादेवर आधीच झालेली सेवा: ₹15,000 मर्यादेवरची आधीची सेवा कशी मोजली जाईल हे EPFO ने अजून जाहीर केलेले नाही. पेन्शनचा अंदाज जुन्या आणि नव्या मर्यादेचे मिश्रण धरून करा.
- ₹25,000 पेक्षा जास्त वेतनावर रुजू होणारे: रुजू होण्याच्या तारखेला (किंवा 17 सप्टें 2026 रोजी) ज्यांचे वेतन मर्यादेच्या आत होते, त्यांनाच EPS सदस्यत्व मिळते. ₹35,000 PF वेतनावर नव्याने रुजू होणाऱ्याला EPS नाही. नियोक्त्याचा संपूर्ण 12% EPF मध्ये जातो (FAQ प्र. 13).
- सरकारचे 1.16% EPS अनुदान ₹15,000 पर्यंतच्या वेतनावरच राहते (कमाल ₹174). EPFO नुसार याचा तुमच्या पेन्शनवर परिणाम होत नाही (FAQ प्र. 37).
विमा (EDLI): वेतन जास्त, पण कमाल ₹7 लाखच
EDLI हे नोकरीत असेपर्यंत मिळणारे मोफत जीवन विमा संरक्षण आहे (नियोक्ता 0.5% भरतो). जास्त वेतनामुळे सूत्रातील वेतनाशी जोडलेला भाग वाढतो, पण कमाल रक्कम ₹7 लाखच राहते (FAQ प्र. 38). जास्त मर्यादेचा निर्णय घेण्याआधी निधीचा आढावा घेणार असल्याचे EPFO म्हणते.
कर्मचाऱ्यांनी काय करावे
- पगार स्लिपवर ग्रॉस नाही, तर तुमचे PF वेतन (बेसिक + DA) तपासा
- ते ₹15,001–₹25,000 असेल आणि ऑक्टोबर 2026 पासून PF कपात दिसत नसेल, तर HR ला विचारा — नोंदणी ही नियोक्त्याची जबाबदारी आहे, तुम्हाला अर्ज करायचा नाही
- तुमच्याकडे UAN आहे आणि तो ॲक्टिव्हेट आहे याची खात्री करा — PF नंबर आणि UAN कसा शोधायचा
- आधार, बँक खाते आणि PAN UAN शी जोडा, म्हणजे पैसे काढणे आणि ट्रान्सफर ऑनलाइन होईल
- ऑक्टोबरचा पगार झाल्यावर पासबुक उघडा आणि EPF व EPS रकान्यातील नवी रक्कम तपासा — PF बॅलन्स कसा तपासायचा
- नॉमिनी जोडा किंवा अपडेट करा (ई-नॉमिनेशन) — EPS कुटुंब पेन्शन आणि EDLI तुमच्या कुटुंबाला मिळते
नियोक्त्यांसाठी: EPFO ची कामांची यादी, थोडक्यात
- PF वेतन ₹15,001–₹25,000 असलेल्या कर्मचाऱ्यांची आणि ₹15,000 मर्यादेवर योगदान होणाऱ्या PF सदस्यांची यादी करा.
- नव्याने येणाऱ्यांची 17 सप्टें 2026 पासून EPF, EPS आणि EDLI मध्ये नोंदणी करा. या गटातील फक्त-EPF सदस्यांना EPS मध्ये घ्या.
- सप्टेंबरचे योगदान दोन भागांत (1–16 आणि 17–30 सप्टेंबर) मोजा आणि 15 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत एकच ECR भरा.
- कर्मचाऱ्याचा हिस्सा सप्टेंबरमध्ये कापता आला नसेल, तर पुढच्या पगारात वसूल करा. सप्टेंबरसाठी पूर्वपरवानगी लागत नाही (FAQ प्र. 11).
- पगार सॉफ्टवेअर अपडेट करा, कंत्राटदारांचे पालन तपासा आणि हिशोबाची नोंद ठेवा.
- नवी नोकरी निर्माण केल्यास पीएम विकसित भारत रोजगार योजने अंतर्गत दरमहा ₹3,000 पर्यंत प्रोत्साहन मिळू शकते (FAQ प्र. 39).
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
PF मर्यादा ₹25,000 झाली आहे का?
होय. EPFO वेतन मर्यादा 17 सप्टेंबर 2026 पासून दरमहा ₹15,000 वरून ₹25,000 झाली (राजपत्र अधिसूचना S.O. 5109(E)). ती EPF, EPS आणि EDLI ला लागू आहे.
₹25,000 ची मर्यादा ग्रॉस पगारावर की बेसिकवर?
PF वेतनावर — बेसिक + DA + रिटेनिंग अलाउन्स — ग्रॉस पगार किंवा CTC वर नाही. ₹50,000 ग्रॉस पण ₹25,000 PF वेतन असेल तर PF बंधनकारक; ₹30,000 PF वेतन असेल तर बंधनकारक नाही.
माझी PF कपात किती वाढेल?
तुमचा PF जुन्या ₹15,000 मर्यादेवर कापला जात असेल, तर वाढ ₹25,000 पर्यंतच्या फरकाच्या 12% इतकी: ₹20,000 PF वेतनावर दरमहा ₹600 आणि ₹25,000 किंवा जास्त वेतनावर दरमहा ₹1,200. नियोक्ताही तितकीच रक्कम जास्त भरतो.
यासाठी मला EPFO कडे अर्ज करावा लागेल का?
नाही. पात्र कर्मचाऱ्यांची नोंदणी करून योगदान सुरू करणे ही नियोक्त्याची वैधानिक जबाबदारी असल्याचे EPFO म्हणते.
ही तारीख 1 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत पुढे ढकलली का?
नाही. EPFO च्या FAQ नुसार नवी मर्यादा 17 सप्टेंबर 2026 पासूनच लागू आहे.
EPS मध्ये नवे कमाल योगदान किती?
₹25,000 चे 8.33% = दरमहा ₹2,083, आधी ₹1,250. ते नियोक्त्याच्या 12% मधून जाते, तुमच्या पगारातून नाही.
माझी EPS पेन्शन वाढेल का?
पेन्शनयोग्य पगाराची मर्यादा आता ₹15,000 ऐवजी ₹25,000 आहे, त्यामुळे पुढच्या सेवेसाठी पेन्शन जास्त होऊ शकते. जुन्या ₹15,000 मर्यादेवर आधीच झालेली सेवा कशी मोजणार हे EPFO ने अजून सांगितलेले नाही, आणि सध्याच्या पेन्शनधारकांना आपोआप वाढ मिळत नाही.
EDLI विम्याची मर्यादा ₹10.5 लाख झाली का?
नाही. EDLI ची कमाल रक्कम ₹7 लाखच आहे.
नियोक्ता आपला वाढीव PF हिस्सा भरण्यासाठी माझा पगार कमी करू शकतो का?
EPFO नुसार नियोक्त्याचा हिस्सा केवळ CTC चा भाग म्हणून तुमची कपात ठरवता येत नाही, आणि तुमचे वैधानिक वेतन कायद्याविरुद्ध कमी करता येत नाही.
अधिकृत लिंक्स
फक्त या सरकारी वेबसाइट्स वापरा. HumainOne यापैकी कोणाशीही संबंधित नाही.
- EPFO वेतन मर्यादा FAQ (28 सप्टें 2026)EPFO च्या स्वतःच्या उदाहरणांसह 48 प्रश्न
- राजपत्र अधिसूचना S.O. 5109(E)17 सप्टें 2026 पासून ₹25,000 वेतन मर्यादा
- PIB — मंत्रिमंडळ निर्णय (16 सप्टें 2026)पार्श्वभूमी आणि खर्च
- PIB — EPFO माहिती (23 सप्टें 2026)51 लाख कर्मचारी; EPS ₹1,250 → ₹2,083
- EPFOपासबुक, KYC, ई-नॉमिनेशन, हेल्पलाइन
अस्वीकरण: HumainOne ही एक स्वतंत्र माहिती वेबसाइट आहे. आमचा UIDAI, आयकर विभाग, EPFO, NPCI, निवडणूक आयोग, महाराष्ट्र शासन किंवा कोणत्याही सरकारी संस्थेशी संबंध नाही. आम्ही अर्ज, कागदपत्रे किंवा शुल्क स्वीकारत नाही. माहिती दाखवलेल्या तारखेला अधिकृत स्रोतांशी तपासली आहे, पण नियम बदलतात — कोणतीही कृती करण्यापूर्वी अधिकृत वेबसाइटवर खात्री करा. कॅल्क्युलेटर अंदाज देतात, अधिकृत आकडे नव्हे; हा कर किंवा कायदेशीर सल्ला नाही.