रेशन कार्ड e-KYC: कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याने ते कसे पूर्ण करावे (मोफत, घरबसल्या किंवा रेशन दुकानात)
राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्यानुसार रेशन कार्डवरील प्रत्येक सदस्याने आधार e-KYC पूर्ण करावे लागते. ते मोफत आहे. स्वस्त धान्य (रेशन) दुकानात ePoS मशीनवर बोटाच्या ठशाने, किंवा घरबसल्या Mera eKYC ॲप + AadhaarFaceRD (चेहरा स्कॅन) वापरून करा. एकच राष्ट्रीय मुदत नाही — प्रत्येक राज्य स्वतःची मुदत ठरवते, आणि e-KYC न करणाऱ्या सदस्यांची नावे कार्डवरून वगळली जाऊ शकतात.
महत्त्वाची माहिती शेवटची पडताळणी: 25 सप्टें 2026
| बाब | तपशील | स्रोत |
|---|---|---|
| कोणी करावे | NFSA रेशन कार्डवरील प्रत्येक सदस्य | अन्न व सार्वजनिक वितरण विभाग |
| खर्च | मोफत | DFPD |
| मार्ग | रेशन दुकानातील ePoS (बोटाचा ठसा/बुबुळ) किंवा AadhaarFaceRD सह Mera eKYC ॲप (चेहरा) | DFPD / NIC |
| मुदत | प्रत्येक राज्य ठरवते; एकच राष्ट्रीय मुदत नाही | DFPD |
| महाराष्ट्र पोर्टल | अन्न, नागरी पुरवठा व ग्राहक संरक्षण विभाग | महाराष्ट्र शासन |
रेशन e-KYC का महत्त्वाचे
e-KYC मुळे रेशन कार्डवरील प्रत्येक व्यक्ती खरी, हयात आणि दोनदा नोंदलेली नाही याची खात्री होते. गळती थांबवण्यासाठी राज्ये पडताळणी न झालेली नावे काढत आहेत. एखाद्या सदस्याचे e-KYC झाले नसेल तर त्या सदस्याचा धान्याचा वाटा थांबू शकतो, आणि राज्याच्या अंतिम तारखेनंतर नाव वगळले जाऊ शकते.
मार्ग 1 — Mera eKYC ॲपने घरबसल्या (मोफत)
- Android फोनवर Play Store वरून Mera eKYC (भारत सरकार) आणि AadhaarFaceRD (UIDAI) इन्स्टॉल करा.
- Mera eKYC उघडा, राज्य (महाराष्ट्र) निवडा, सदस्याचा आधार क्रमांक टाका आणि आधार मोबाईलवर आलेल्या OTP ने पडताळा.
- ॲपमध्ये सदस्याचा रेशन तपशील दिसेल. Face e-KYC वर टॅप करा आणि चांगल्या प्रकाशात सदस्याचा चेहरा स्कॅन करा.
- यशस्वी झाल्यावर स्थिती पूर्ण दिसते. प्रत्येक सदस्यासाठी पुन्हा करा.
मार्ग 2 — रेशन दुकानात
प्रत्येक सदस्यासह (किंवा प्रत्येक सदस्याला पाठवून) स्वस्त धान्य दुकानात जा. दुकानदार ePoS मशीनवर प्रत्येकाची बोटाचा ठसा किंवा बुबुळ पडताळणी करतो. मुलांच्या e-KYC साठी त्यांचे बायोमेट्रिक अपडेट झालेले असावे लागू शकते — पाहा मुलांचे बायोमेट्रिक अपडेट.
अडचणी आणि उपाय
| अडचण | उपाय |
|---|---|
| बोटाचा ठसा जुळत नाही (वृद्ध, मजूर) | ePoS वर बुबुळ वापरा, किंवा Mera eKYC मध्ये फेस e-KYC करा |
| OTP येत नाही | आधार मोबाईल नंबर अपडेट करा, किंवा रेशन दुकानात बोटाच्या ठशाचा मार्ग वापरा |
| नावाचे स्पेलिंग आधारपेक्षा वेगळे | पुरवठा कार्यालयाला (तहसील) रेशन कार्ड तपशील दुरुस्त करायला सांगा |
| सदस्य दुसऱ्या राज्यात गेला आहे | एक राष्ट्र एक रेशन कार्ड अंतर्गत e-KYC कुठेही करता येते |
| सदस्याचे निधन झाले आहे | नाव नीट काढले जावे म्हणून पुरवठा कार्यालयाला कळवा |
रेशन e-KYC मोफत आहे. त्यासाठी कोणालाही पैसे देऊ नका, आणि कार्ड “रद्द होईल” असे सांगणाऱ्या कॉलरना OTP कधीही देऊ नका.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
रेशन कार्ड e-KYC बंधनकारक आहे का?
हो, NFSA रेशन कार्डवरील प्रत्येक सदस्यासाठी. e-KYC नसलेली नावे राज्याच्या मुदतीनंतर वगळली जाऊ शकतात.
रेशन कार्ड e-KYC ऑनलाइन कसे करावे?
AadhaarFaceRD ॲपसह Mera eKYC ॲप वापरा: आधार OTP ने पडताळा आणि फेस ऑथेंटिकेशन पूर्ण करा.
महाराष्ट्रात रेशन कार्ड e-KYC ची शेवटची तारीख कोणती?
महाराष्ट्र स्वतःच्या तारखा ठरवतो व वाढवतो. अंतिम तारखेपूर्वी रेशन दुकानात किंवा अन्न व नागरी पुरवठा विभागाकडे खात्री करा.
रेशन e-KYC साठी पैसे लागतात का?
नाही, ते मोफत आहे.
अधिकृत लिंक्स
फक्त या सरकारी वेबसाइट्स वापरा. HumainOne यापैकी कोणाशीही संबंधित नाही.
- अन्न व सार्वजनिक वितरण विभागNFSA, e-KYC आणि एक राष्ट्र एक रेशन कार्ड
- महाराष्ट्र अन्न, नागरी पुरवठा व ग्राहक संरक्षणराज्याच्या रेशन कार्ड सेवा
- अन्न हेल्पलाइनरेशन व PDS तक्रारी (राज्य हेल्पलाइनही 1967 वापरतात)
अस्वीकरण: HumainOne ही एक स्वतंत्र माहिती वेबसाइट आहे. आमचा UIDAI, आयकर विभाग, EPFO, NPCI, निवडणूक आयोग, महाराष्ट्र शासन किंवा कोणत्याही सरकारी संस्थेशी संबंध नाही. आम्ही अर्ज, कागदपत्रे किंवा शुल्क स्वीकारत नाही. माहिती दाखवलेल्या तारखेला अधिकृत स्रोतांशी तपासली आहे, पण नियम बदलतात — कोणतीही कृती करण्यापूर्वी अधिकृत वेबसाइटवर खात्री करा. कॅल्क्युलेटर अंदाज देतात, अधिकृत आकडे नव्हे; हा कर किंवा कायदेशीर सल्ला नाही.