वय 5 व 15 ला मुलांचे आधार बायोमेट्रिक अपडेट (MBU): कधी मोफत आणि कधी ₹125
प्रत्येक मुलाच्या आधारमध्ये अनिवार्य बायोमेट्रिक अपडेट (MBU) — बोटांचे ठसे, बुबुळ (आयरिस) आणि फोटो — वय 5 नंतर आणि पुन्हा वय 15 नंतर करावे लागते. हे 5–7 आणि 15–17 वयात मोफत आहे. 7 ते 15 वयात ₹125 लागतात — 5–17 वयाच्या सर्व मुलांसाठी मोफत ठेवणारी UIDAI ची एक वर्षाची माफी 30 सप्टेंबर 2026 ला संपली. मुलाला व आधार घेऊन कोणत्याही आधार नोंदणी/अपडेट केंद्रावर जा; इतर कागदपत्रांची गरज नाही.
महत्त्वाची माहिती शेवटची पडताळणी: 1 ऑक्टो 2026
| बाब | तपशील | स्रोत |
|---|---|---|
| MBU कधी करावे | वय 5 नंतर (पहिले बायोमेट्रिक) आणि वय 15 नंतर (दुसरे अपडेट) | UIDAI |
| माफीचा काळ | 1 ऑक्टो 2025 ते 30 सप्टें 2026 — 5–17 वयासाठी मोफत | UIDAI / सरकारी घोषणा |
| नेहमी मोफत | वय 5–7 आणि 15–17 | UIDAI |
| मोफत वयाबाहेर शुल्क | ₹125 (बायोमेट्रिक अपडेट) | UIDAI |
| लागणारी कागदपत्रे | काहीही नाही — फक्त मुलाचे आधार आणि मूल प्रत्यक्ष | UIDAI |
मुलांना बायोमेट्रिक अपडेट का लागते?
5 वर्षांखालील मुलांना फक्त फोटो असलेले बाल आधार मिळते — त्यांचे बोटांचे ठसे व बुबुळ अजून विकसित होत असल्याने घेतले जात नाहीत. म्हणून UIDAI सांगते:
- वय 5 ला पहिले MBU: बोटांचे ठसे, बुबुळ आणि नवीन फोटो पहिल्यांदा घेतले जातात.
- वय 15 ला दुसरे MBU: मूल प्रौढ होत असताना बायोमेट्रिक्स पुन्हा घेतले जातात.
अपडेट न केल्यास मुलाचे आधार ओळख-पडताळणीसाठी चालणे बंद होऊ शकते. त्यामुळे शाळा प्रवेश नोंदी, शिष्यवृत्ती (DBT सह), बोर्ड परीक्षा नोंदणी आणि आधार वापरणाऱ्या इतर सेवा अडकू शकतात.
शुल्क: किती आणि कधी
| मुलाचे वय | शुल्क |
|---|---|
| 5 ते 7 वर्षे | मोफत |
| 7 ते 15 वर्षे | ₹125 (1 ऑक्टो 2025 ते 30 सप्टें 2026 मोफत होते) |
| 15 ते 17 वर्षे | मोफत |
| 17 वर्षांवरील | ₹125 |
मूल 7–15 वर्षांचे आहे आणि वय-5 चे अपडेट राहिले? आता ₹125 लागतात, तरीही ते करून घ्या — नाहीतर मुलाचे आधार पडताळणीसाठी चालणे बंद होऊ शकते.
अपडेट कसे करावे
- केंद्र शोधा. uidai.gov.in वरील “Locate Enrolment Centre” किंवा आधार ॲप वापरा. अनेक शाळांमध्येही UIDAI अपडेट शिबिरे होतात.
- अपॉइंटमेंट बुक करा (ऐच्छिक) — रांग टाळण्यासाठी UIDAI वेबसाइटवरून आधार सेवा केंद्राची वेळ घ्या.
- मूल आणि त्याचे आधार (क्रमांक किंवा कार्ड) घेऊन जा. फक्त बायोमेट्रिक अपडेटसाठी इतर कागदपत्रे लागत नाहीत.
- बायोमेट्रिक्स घेतले जातात: 10 बोटांचे ठसे, दोन्ही बुबुळ आणि फोटो. तुम्हाला अपडेट विनंती क्रमांक (URN) असलेली पोचपावती मिळते.
- URN वापरून ऑनलाइन स्थिती तपासा. साधारण काही आठवड्यांत प्रक्रिया होते.
मुलाचे नाव, पत्ता किंवा जन्मतारीख बदलायची असल्यास ते वेगळे लोकसंख्याशास्त्रीय (demographic) अपडेट आहे आणि त्यासाठी कागदपत्रे लागतात. पाहा: आधार अपडेट शुल्क.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
मुलांचे आधार बायोमेट्रिक अपडेट मोफत आहे का?
5–7 व 15–17 वयात मोफत आहे. 7 ते 15 वयात ₹125 लागतात; 5–17 वयाच्या सर्व मुलांसाठीची माफी 30 सप्टेंबर 2026 ला संपली.
अनिवार्य बायोमेट्रिक अपडेटसाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?
कोणतीही नाहीत. फक्त मूल आणि त्याचा आधार क्रमांक किंवा कार्ड लागते.
मुलाचे बायोमेट्रिक अपडेट ऑनलाइन करता येते का?
नाही. बोटांचे ठसे व बुबुळ आधार नोंदणी किंवा अपडेट केंद्रावरच घेतले जातात.
MBU चुकले तर काय होते?
मुलाचे आधार ओळख-पडताळणीसाठी चालणे बंद होऊ शकते, ज्यामुळे शाळा, शिष्यवृत्ती आणि आधार-आधारित इतर सेवा अडकू शकतात. शक्य तितक्या लवकर करा.
माझे मूल 6 वर्षांचे आहे. अपडेट आता करायचे का?
हो. मूल 5 वर्षांचे झाल्यावर पहिले MBU करायचे असते. 5 ते 7 वयात ते मोफत आहे.
अधिकृत लिंक्स
फक्त या सरकारी वेबसाइट्स वापरा. HumainOne यापैकी कोणाशीही संबंधित नाही.
- UIDAI — आधारनोंदणी केंद्र शोधा, अपॉइंटमेंट बुक करा, अपडेट स्थिती तपासा
- UIDAI नोंदणी व अपडेट शुल्क (PDF)अधिकृत शुल्क यादी
- UIDAI हेल्पलाइनआधार मदतीसाठी 1947 वर कॉल करा
अस्वीकरण: HumainOne ही एक स्वतंत्र माहिती वेबसाइट आहे. आमचा UIDAI, आयकर विभाग, EPFO, NPCI, निवडणूक आयोग, महाराष्ट्र शासन किंवा कोणत्याही सरकारी संस्थेशी संबंध नाही. आम्ही अर्ज, कागदपत्रे किंवा शुल्क स्वीकारत नाही. माहिती दाखवलेल्या तारखेला अधिकृत स्रोतांशी तपासली आहे, पण नियम बदलतात — कोणतीही कृती करण्यापूर्वी अधिकृत वेबसाइटवर खात्री करा. कॅल्क्युलेटर अंदाज देतात, अधिकृत आकडे नव्हे; हा कर किंवा कायदेशीर सल्ला नाही.