आधारमध्ये नाव कसे बदलावे किंवा दुरुस्त करावे (लग्नानंतर, स्पेलिंगची चूक आणि इतर)
आधारमधील नाव बदल किंवा दुरुस्ती ऑनलाइन होत नाही — नव्या नावाचा मूळ ओळखीचा पुरावा (POI) घेऊन आधार सेवा केंद्र किंवा नोंदणी केंद्रावर जावे लागते. शुल्क ₹75 आहे. नाव आयुष्यात फक्त दोनदा बदलता येते; त्यानंतर प्रादेशिक कार्यालयामार्फत UIDAI ची अपवाद प्रक्रिया लागू होते. लग्नानंतर विवाह प्रमाणपत्र घेऊन जा; पूर्ण नवीन नावासाठी राजपत्र अधिसूचना आणि जुन्या नावाचे एखादे जुने ओळखपत्र.
महत्त्वाची माहिती शेवटची पडताळणी: 25 सप्टें 2026
दुरुस्ती की बदल — तुमचे कोणते?
दोन्ही एकाच पद्धतीने, केंद्रावरच होतात, आणि दोन्ही तुमच्या दोन वेळांच्या मर्यादेत मोजले जातात. पण लागणारी कागदपत्रे वेगळी असतात.
- दुरुस्ती — नाव तुमचेच आहे, पण आधारवर चुकीचे छापले आहे. “Sunita Patil” ऐवजी “Suneeta Patil”, आडनाव गायब, किंवा वर्षांपूर्वी फक्त आद्याक्षरे भरली गेली. तुमचे नाव बरोबर असलेले एक वैध ओळखपत्र पुरेसे.
- बदल — तुम्ही आता वेगळे नाव वापरता. बहुतेक वेळा लग्नानंतर (नवीन आडनाव), किंवा राजपत्रात प्रसिद्ध झालेला कायदेशीर नाव बदल.
उदाहरण: सुनिता पाटील यांचे लग्न झाले आणि त्या नाशिकहून पुण्याला आल्या. आता त्यांना आधारवर “Sunita Deshmukh” आणि पुण्याचा पत्ता हवा आहे. दोन्ही एकाच भेटीत होऊ शकते — एक विनंती, एकच ₹75 शुल्क. (फक्त पत्ता ऑनलाइनही बदलता आला असता — पाहा पत्ता अपडेट.)
आयुष्यात फक्त दोनदाच नाव बदलता येते. म्हणून पहिल्याच वेळी स्पेलिंग अगदी बरोबर करा — पॅन, बँक खाते आणि पासपोर्टवर आहे तसेच. पॅनशी नाव न जुळल्यास पुढे पॅन–आधार लिंकिंग अडू शकते.
चालणारी कागदपत्रे
मूळ कागदपत्र घेऊन जा. पॅन कार्ड UIDAI च्या मान्य कागदपत्रांच्या यादीत नाही, त्यामुळे त्यावर अवलंबून राहू नका. केंद्रावर ते स्कॅन करून परत देतात. त्यावर तुमचे नवीन नाव आणि फोटो असायला हवा. साधारण मान्य ओळखीचे पुरावे:
- पासपोर्ट
- मतदार ओळखपत्र
- ड्रायव्हिंग लायसन्स
- सरकारी किंवा PSU फोटो ओळखपत्र / सेवा ओळखपत्र, किंवा पेन्शनर फोटो ओळखपत्र
- फोटो असलेले रेशन कार्ड
- फोटो असलेली शाळा/कॉलेजची गुणपत्रिका / प्रमाणपत्र
- सरकारने दिलेले विवाह प्रमाणपत्र
लग्नानंतर: नवीन नाव असलेले सरकारी विवाह प्रमाणपत्र. त्यावर फोटो नसेल तर दुसरे एखादे फोटो ओळखपत्रही न्या.
पूर्ण नवीन नाव: नाव बदलाची राजपत्र अधिसूचना (राज्य किंवा केंद्र) आणि तुमचे जुने नाव व फोटो असलेले एखादे जुने ओळखपत्र, म्हणजे केंद्राला दोन्ही नावे एकाच व्यक्तीची आहेत हे जोडता येते.
जाण्याआधी uidai.gov.in वरील ताजी अधिकृत कागदपत्र यादी तपासा — ती वेळोवेळी बदलते.
टप्प्याटप्प्याने
- uidai.gov.in वर (Book an Appointment) आधार सेवा केंद्राची अपॉइंटमेंट घ्या, किंवा जवळच्या नोंदणी केंद्रावर थेट जा (बऱ्याच बँका व पोस्ट ऑफिसमध्ये केंद्र असते).
- तुमचे आधार आणि नव्या नावाचे मूळ कागदपत्र सोबत ठेवा.
- काउंटरवर ऑपरेटरला नाव तुम्हाला हवे तसेच नेमके सांगा. पुष्टी करण्याआधी स्क्रीनवर इंग्रजी आणि मराठी स्पेलिंग दोन्ही तपासा — आधारवर दोन्ही छापले जाते.
- ओळख पटवण्यासाठी बोटांचे ठसे किंवा बुबुळ (iris) द्या आणि ₹75 भरा. पावती मागा.
- URN (Update Request Number) असलेली पोचपावती घ्या आणि जपून ठेवा.
- URN वापरून myAadhaar → Check Enrolment & Update Status वर स्थिती पाहा. अपडेट झाल्यावर myAadhaar वर नवीन ई-आधार मोफत डाउनलोड करा.
किती वेळ लागतो? साधारण काही दिवस ते काही आठवडे. स्थिती बराच काळ “in progress” राहिली तर URN सांगून 1947 वर फोन करा.
नाव अपडेट नाकारले जाण्याची कारणे
- कागदपत्र UIDAI यादीत नाही, स्पष्ट नाही, किंवा मूळ प्रत न देता फक्त झेरॉक्स
- तुम्ही मागितलेले नाव कागदपत्रावरील नावाशी जुळत नाही
- विवाह प्रमाणपत्र किंवा राजपत्रातून जुने व नवे नाव स्पष्टपणे जोडले जात नाही
- आयुष्यातील दोन्ही नाव बदल आधीच वापरले आहेत
नाकारले गेले तर स्थिती पानावरचे कारण वाचा, तेवढीच गोष्ट दुरुस्त करा आणि पुन्हा अर्ज करा. दोन्ही वेळा आधीच वापरल्या असतील तर 1947 वर फोन करा किंवा केंद्रावर अपवाद प्रक्रिया मागा — विनंती UIDAI प्रादेशिक कार्यालयाकडे (महाराष्ट्रासाठी मुंबई) जाते आणि तेच निर्णय घेतात.
इतर तपशील: कुठे आणि कसे
हे पान फक्त नावाबद्दल आहे. बाकी सगळ्यासाठी:
| तपशील | ऑनलाइन की केंद्र | शुल्क | आमचे मार्गदर्शन |
|---|---|---|---|
| पत्ता | myAadhaar वर ऑनलाइन, किंवा केंद्र | केंद्रावर ₹75 | पत्ता अपडेट |
| मोबाईल नंबर | आधार ॲप (पात्र प्रकरणांत) किंवा केंद्र | केंद्रावर ₹75 | मोबाईल अपडेट |
| जन्मतारीख | फक्त केंद्र (आयुष्यात एकदा) | ₹75 | जन्मतारीख दुरुस्ती |
| लिंग | फक्त केंद्र (आयुष्यात एकदा) | ₹75 | ऑनलाइन की केंद्र? |
| फोटो / बोटांचे ठसे / बुबुळ | फक्त केंद्र | ₹125 | सर्व शुल्क |
कोणते लागू आहे याची खात्री नाही? आमचा ऑनलाइन की केंद्र तपासक वापरा.
फसवणुकीपासून सावध: “आत्ताच आधारमधील नाव अपडेट करा नाहीतर आधार रद्द होईल” असे SMS किंवा WhatsApp लिंक बनावट असतात. UIDAI फोनवर कधीच OTP मागत नाही, आणि नाव बदल कोणत्याही लिंकने होतच नाही — फक्त केंद्रावर. तुमचा आधार OTP कोणालाही देऊ नका.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
आधारमध्ये नाव ऑनलाइन बदलता येते का?
नाही. नाव बदल व दुरुस्तीसाठी नव्या नावाचा मूळ ओळखीचा पुरावा घेऊन आधार सेवा केंद्र किंवा नोंदणी केंद्रावर जावे लागते.
आधारमध्ये नाव किती वेळा बदलता येते?
आयुष्यात दोनदा. त्यानंतर फक्त प्रादेशिक कार्यालयातील UIDAI च्या अपवाद प्रक्रियेतून.
लग्नानंतर आडनाव बदलण्यासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?
नवीन नाव असलेले सरकारी विवाह प्रमाणपत्र, आणि त्यावर फोटो नसेल तर एखादे फोटो ओळखपत्र.
आधारमध्ये नाव बदलाचे शुल्क किती?
केंद्रावर ₹75. त्याच भेटीत पत्ताही बदलला तरी एकच ₹75 ची विनंती.
आधार नाव अपडेटची स्थिती कशी पाहावी?
myAadhaar वर Check Enrolment & Update Status उघडा आणि पोचपावतीवरील URN टाका.
अधिकृत लिंक्स
फक्त या सरकारी वेबसाइट्स वापरा. HumainOne यापैकी कोणाशीही संबंधित नाही.
- UIDAI — वैध कागदपत्रांची यादीओळखीच्या पुराव्यांची यादी
- myAadhaarअपडेट स्थिती, ई-आधार डाउनलोड
- UIDAIअपॉइंटमेंट, केंद्र शोधा
- UIDAI हेल्पलाइनस्थिती व अपवाद प्रक्रिया
अस्वीकरण: HumainOne ही एक स्वतंत्र माहिती वेबसाइट आहे. आमचा UIDAI, आयकर विभाग, EPFO, NPCI, निवडणूक आयोग, महाराष्ट्र शासन किंवा कोणत्याही सरकारी संस्थेशी संबंध नाही. आम्ही अर्ज, कागदपत्रे किंवा शुल्क स्वीकारत नाही. माहिती दाखवलेल्या तारखेला अधिकृत स्रोतांशी तपासली आहे, पण नियम बदलतात — कोणतीही कृती करण्यापूर्वी अधिकृत वेबसाइटवर खात्री करा. कॅल्क्युलेटर अंदाज देतात, अधिकृत आकडे नव्हे; हा कर किंवा कायदेशीर सल्ला नाही.