केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांचे HRA दर: X, Y आणि Z शहरांची यादी (महाराष्ट्रासह)
DA 1 जानेवारी 2024 ला 50% झाल्यापासून केंद्र सरकारचा HRA X साठी 30%, Y साठी 20% आणि Z साठी 10% मूळ वेतनाच्या आहे; किमान ₹5,400, ₹3,600 आणि ₹1,800. महाराष्ट्रात मुंबई आणि पुणे X शहरे आहेत; नागपूर, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद), सोलापूर, कोल्हापूर, अमरावती, नांदेड, सांगली, मालेगाव, भिवंडी आणि वसई-विरार Y; बाकी Z.
महत्त्वाची माहिती शेवटची पडताळणी: 25 सप्टें 2026
| बाब | तपशील | स्रोत |
|---|---|---|
| सध्याचे HRA दर | मूळ वेतनाच्या X 30% · Y 20% · Z 10% (1 जाने 2024 पासून) | व्यय विभाग |
| किमान HRA | ₹5,400 (X) · ₹3,600 (Y) · ₹1,800 (Z) | व्यय विभाग |
| आधीचे दर | 24% / 16% / 8% (जुलै 2017 – डिसें 2023) | व्यय विभाग |
| वर्गीकरणाचा आधार | जनगणना लोकसंख्या: X 50 लाख+ · Y 5–50 लाख · Z 5 लाखांपेक्षा कमी | व्यय विभाग |
X, Y आणि Z शहरे
| वर्ग | लोकसंख्या | HRA | उदाहरणे |
|---|---|---|---|
| X | 50 लाख व अधिक | 30% | मुंबई (बृहन्मुंबई नागरी समूह), पुणे, दिल्ली, बंगळुरू, चेन्नई, कोलकाता, हैदराबाद, अहमदाबाद |
| Y | 5 ते 50 लाख | 20% | नागपूर, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, सोलापूर, कोल्हापूर, अमरावती, नांदेड-वाघाळा, सांगली, मालेगाव, भिवंडी, वसई-विरार आणि देशभरातील अशी शहरे |
| Z | 5 लाखांपेक्षा कमी | 10% | इतर सर्व शहरे, गावे |
अधिकृत यादीत संपूर्ण नागरी समूह धरला जातो (उदा. HRA साठी ठाणे व नवी मुंबई बृहन्मुंबई नागरी समूहात, आणि पिंपरी-चिंचवड पुणे नागरी समूहात येतात). तुम्ही शहराच्या हद्दीवर राहत असाल तर तुमच्या कार्यालयाचा HRA आदेश तपासा.
पगारातील HRA ≠ आयकरातील HRA सूट
“HRA” या एकाच नावाच्या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत:
| पगारातील HRA (हे पान) | आयकरातील HRA सूट | |
|---|---|---|
| काय | नियोक्त्याकडून मिळणारा भत्ता | त्या भत्त्यापैकी करमुक्त भाग |
| दर | शहर वर्गानुसार मूळ वेतनाच्या 30/20/10% | यापैकी सर्वात कमी: प्रत्यक्ष HRA, भाडे − पगाराचे 10%, पगाराचे 50% किंवा 40% |
| “मेट्रो” यादी | X शहरे (8) | कर वर्ष 2026-27 पासून 50% साठी 8 शहरे: दिल्ली, मुंबई, कोलकाता, चेन्नई, बंगळुरू, हैदराबाद, पुणे, अहमदाबाद |
| कर पद्धत | सर्व बाबतीत मिळतो | फक्त जुन्या कर पद्धतीत |
तुमचा करमुक्त भाग पाहण्यासाठी HRA सूट कॅल्क्युलेटर वापरा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
2026 मध्ये केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांचा HRA किती?
X शहरांत मूळ वेतनाच्या 30%, Y मध्ये 20% आणि Z मध्ये 10%, किमान ₹5,400, ₹3,600 आणि ₹1,800.
HRA साठी पुणे X शहर आहे का?
हो. पुणे (नागरी समूह) X शहर आहे, त्यामुळे HRA मूळ वेतनाच्या 30% आहे.
८व्या वेतन आयोगात HRA बदलेल का?
बहुधा. 7व्या आयोगात DA शून्य झाल्यावर HRA 24/16/8% झाला आणि DA वाढल्यावर पुन्हा वाढला. ८वा आयोग नवीन दर ठरवेल.
सरकारी निवासस्थानात राहत असल्यास HRA मिळतो का?
नाही. सरकारी निवासस्थान मिळालेल्या कर्मचाऱ्यांना HRA मिळत नाही.
अधिकृत लिंक्स
फक्त या सरकारी वेबसाइट्स वापरा. HumainOne यापैकी कोणाशीही संबंधित नाही.
- व्यय विभाग — HRA आदेशHRA दर आणि शहर वर्गीकरण
- आयकर विभागHRA सूटीचे नियम
अस्वीकरण: HumainOne ही एक स्वतंत्र माहिती वेबसाइट आहे. आमचा UIDAI, आयकर विभाग, EPFO, NPCI, निवडणूक आयोग, महाराष्ट्र शासन किंवा कोणत्याही सरकारी संस्थेशी संबंध नाही. आम्ही अर्ज, कागदपत्रे किंवा शुल्क स्वीकारत नाही. माहिती दाखवलेल्या तारखेला अधिकृत स्रोतांशी तपासली आहे, पण नियम बदलतात — कोणतीही कृती करण्यापूर्वी अधिकृत वेबसाइटवर खात्री करा. कॅल्क्युलेटर अंदाज देतात, अधिकृत आकडे नव्हे; हा कर किंवा कायदेशीर सल्ला नाही.